czcionka:
kontrast:
Dokończenie walki o czyste powietrze w Krakowie, monitoring i ochrona rzek, przyspieszenie programu termomodernizacji budynków użyteczności publicznej, ale też dbałość o bezpieczeństwo energetyczne i odnawialne źródła energii – to tylko wybrane postulaty, które będziemy realizować w zakresie ochrony środowiska.
Dzięki przyjęciu Ustawy Metropolitalnej uzyskamy środki na likwidację „kopciuchów” w gminach ościennych i ograniczenie smogu napływającego do Krakowa z „obwarzanka”.
Stopień realizacji zadania: 3/5
Kraków będzie kontynuował działania w zakresie transformacji energetycznej do odnawialnych źródeł energii, poprawy efektywności energetycznej budynków, rozwoju niskoemisyjnego transportu i elektromobilności, ograniczania emisji napływowej poprzez aktywne oddziaływanie na obszar metropolitarny w celu przyspieszania wdrażania uchwał antysmogowych dla Małopolski. Gmina Miejska Kraków podtrzymuje i dodatkowo umacnia ogólnokrajowy i bardzo zauważalny rozwój rynku odnawialnych źródeł energii wspierając krakowian w realizacji tego rodzaju inwestycji. Ważnym aspektem jest również wspieranie mieszkańców Krakowa w przeprowadzaniu termomodernizacji budynków, których liczba z roku na rok wzrasta.
Podjęte zostały rozmowy w ramach Metropolii Krakowskiej na temat ograniczenia emisji napływowej z gmin ościennych. Przedstawiony został wykaz postulatów samorządowych do rządu w sprawie działań na rzecz poprawy jakości powietrza. W roku 2025 kontynuowane były dotąd realizowane programy dotacyjne, m.in. „Ciepłe Mieszkanie”, Program Rozwoju Odnawialnych Źródeł Energii, Program termomodernizacji budynków jednorodzinnych dla Miasta Krakowa. Na rok 2026 zaplanowano realizację: Programu Rozwoju Odnawialnych Źródeł Energii, Programu termomodernizacji budynków jednorodzinnych dla Miasta Krakowa oraz Programu termomodernizacji budynków wielorodzinnych na terenie Miasta Krakowa.
Wprowadzimy monitoring i czynną ochronę wód powierzchniowych na terenie miasta i będziemy współpracować w tym obszarze z gminami ościennymi.
Stopień realizacji zadania: 2/5
Kraków podjął działania zmierzające do zabezpieczenia odpowiednich środków finansowych w budżecie na stworzenie systemu monitoringu krakowskich rzek. Szczegółowa lokalizacja punktów monitorujących oraz sprecyzowanie wymagań technicznych dla aparatury pomiarowej będą możliwe po rozpoczęciu prac projektowych, uwzględniających m.in. sposób korzystania z wód oraz zagospodarowanie i przeznaczenie terenu . Równocześnie Miasto dba o utrzymanie infrastruktury wodno-kanalizacyjnej poprzez systematyczne czyszczenie kanalizacji, wpustów deszczowych oraz separatorów, a także poprzez likwidację nielegalnych podłączeń przyłączy sanitarnych do kanalizacji opadowej, co znacząco ogranicza ryzyko zanieczyszczeń i poprawia efektywność działania systemu. Termin wdrożenia elementów monitoringu jest uzależniony od dostępności środków finansowych Gminy Miejskiej Kraków oraz współpracy z partnerami branżowymi (Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie, Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska). Miasto ściśle współpracuje z tą instytucją w tym zakresie.
Z wykorzystaniem środków z budżetu państwa przyspieszymy program termomodernizacji budynków użyteczności publicznej i budynków wielorodzinnych. Wydzielimy osobny budżet na termomodernizację placówek oświatowych. Dzięki temu zdecydowanie zmniejszymy zużycie energii cieplnej i elektrycznej, a także koszty bieżące.
Stopień realizacji zadania: 3/5
Program termomodernizacji budynków miejskich jest prowadzony systematycznie od kilku lat. Obecnie zarówno Zarząd Budynków Komunalnych w Krakowie, jak i Miejskie Centrum Obsługi Oświaty realizują projekty oraz prace termomodernizacyjne w wybranych budynkach mieszkalnych i użyteczności publicznej, w tym w szkołach. Złożono również wnioski o dotacje ze wszystkich możliwych źródeł finansowania na realizację kolejnych inwestycji w najbliższych latach. Pierwsze wnioski zostały już zaakceptowane, a uzyskane dofinansowanie pozwoli na przeprowadzenie termomodernizacji 14 budynków mieszkalnych, co umożliwi przyspieszenie działań w tym obszarze.
Będziemy wspierać energetykę rozproszoną i społeczną, w tym tworzenie społeczności energetycznych. Musimy również oszczędzać energię, w tym celu wprowadzimy m.in. program wymiany sodowych opraw oświetleniowych na ledowe.
Stopień realizacji zadania: 3/5
Miasto Kraków prowadzi konsekwentną i długofalową politykę na rzecz wzmacniania bezpieczeństwa energetycznego oraz odporności systemu energetycznego miasta. Działania te realizowane są zarówno poprzez planowanie strategiczne, jak i wdrażanie programów oraz inicjatyw wspierających efektywność energetyczną i rozwój odnawialnych źródeł energii.
Prowadzone są rozmowy z dostawcami i dystrybutorami energii, aby wdrażane rozwiązania odpowiadały wymaganiom stawianym nowoczesnym, efektywnym energetycznie systemom oraz zapewniały stabilne i bezpieczne dostawy energii dla mieszkańców. Zakończone zostały prace nad dokumentem pn. „Plan działań na rzecz zrównoważonej energii i klimatu” (SECAP), który został przyjęty uchwałą nr XLI/845/25 Rady Miasta Krakowa z dnia 19 listopada 2025 r. i stanowi ramy dla działań miasta m.in. w zakresie redukcji emisji gazów cieplarnianych.
Szczególne znaczenie mają również działania innowacyjne. Miasto przygotowuje się do realizacji odwiertu Kraków GT-1, który może otworzyć możliwość wykorzystania wód geotermalnych jako lokalnego odnawialnego źródła energii. Równolegle rozwijane są koncepcje społeczności energetycznych – zarówno dla spółdzielni i wspólnot mieszkaniowych, jak i dla obiektów należących do Gminy Miejskiej Kraków, takich jak szkoły, przedszkola, żłobki czy Domy Pomocy Społecznej.
Ważnym elementem działań jest również konsekwentna modernizacja oświetlenia ulicznego. Zarząd Dróg Miasta Krakowa, zarządzający siecią blisko 76 tys. opraw oświetleniowych, realizuje projekty ukierunkowane na poprawę efektywności energetycznej, bezpieczeństwa użytkowników oraz komfortu korzystania z przestrzeni miejskiej. Planowana jest wymiana ok. 20 tys. opraw w formule partnerstwa publiczno-prywatnego, a kolejnych ok. 11 tys. w ramach projektu SMART EPC, współfinansowanego ze środków programu HORIZON 2020, który obejmuje także wdrażanie rozwiązań typu Smart City.
Dzięki spójnemu podejściu łączącemu planowanie strategiczne, programy wsparcia oraz działania modernizacyjne i innowacyjne, Kraków systematycznie wzmacnia swoją odporność energetyczną, tworząc warunki dla bezpiecznych, stabilnych i zrównoważonych dostaw energii dla mieszkańców.
Miasto powinno inwestować w odnawialne źródła energii, w szczególności fotowoltaikę. Wiemy, jak wykorzystać w tym celu dodatkowe środki z Krajowego Planu Odbudowy. Miejskie spółki, które posiadają największy potencjał do instalacji naziemnych i dachowych instalacji, mogłyby samodzielnie generować energię na własny użytek. W perspektywie kilku lat cała inwestycja ma duże szanse na zwrot poniesionych kosztów.
Stopień realizacji zadania: 3/5
Miasto sukcesywnie inwestuje w odnawialne źródła energii również w sektorze prywatnym. Od początku roku 2025 w ramach Programu Rozwoju OZE zrealizowano 264 inwestycje na łączną kwotę
4 017 957,65 zł, w ramach których zainstalowano: 104 instalacji fotowoltaicznych, 21 instalacji kolektorów słonecznych, 55 powietrznych pomp ciepła oraz 2 gruntowych pomp ciepła, 54 systemy zarządzania energią, 120 magazynów energii, 83 stacje ładowania pojazdów elektrycznych.
Dodatkowo rozliczono 36 inwestycji w ramach programu termomodernizacji budynków jednorodzinnych na kwotę 877 108,09 zł oraz 9 umów w programie „Ciepłe Mieszkanie” o łącznej wartości 1 088 083,62 zł.
Równolegle realizowane są działania inwestycyjne w obiektach należących do Gminy Miejskiej Kraków. W sektorze oświaty zakończono termomodernizację jednego budynku, natomiast w dwóch kolejnych trwają prace termomodernizacyjne, w ramach których montowane są instalacje fotowoltaiczne. Instalacje PV przewidziane są również w ramach ośmiu inwestycji związanych z budową nowych oraz rozbudową istniejących jednostek oświatowych. Przy opracowywaniu dokumentacji dla kolejnych obiektów, w miarę możliwości technicznych, uwzględniany jest montaż paneli fotowoltaicznych. Jednocześnie przeprowadzono postępowanie przetargowe i wyłoniono wykonawcę na dostawę, montaż oraz uruchomienie mikroinstalacji fotowoltaicznych o mocy do 50 kW na dachach budynków użyteczności publicznej, tj. Szkoły Podstawowej nr 53 w Krakowie oraz Nowohuckiego Centrum Kultury, z planowanym terminem zawarcia umowy w grudniu 2025 r.
Realizowana jest także budowa farmy fotowoltaicznej o mocy ok. 500 kWp na terenie Oczyszczalni Ścieków Kujawy, obejmującej m.in. panele fotowoltaiczne, falowniki oraz infrastrukturę elektroenergetyczną. Inwestycja ta stanowi element działań podejmowanych przez miasto w zakresie rozwoju odnawialnych źródeł energii w infrastrukturze technicznej.
Równolegle przygotowano dokumenty do wszczęcia postępowania dotyczącego wykonania układów kompensacji mocy biernej dla ośmiu obiektów należących do Gminy Miejskiej Kraków.
Stworzymy standardy ochrony zieleni w procesach inwestycyjnych jako odpowiedź na współczesne zagrożenia zieleni w Krakowie związane z intensywnym rozwojem zabudowy. Wypracujemy model rozwiązań, które umożliwią zachowanie zieleni na terenie inwestycyjnym, w szczególności jak największej liczby drzew i krzewów.
Standardy będą obejmować trzy etapy procesu inwestycyjnego:
Stopień realizacji zadania: 5/5
26 lutego 2024 r. Zarządzeniem Prezydenta Miasta Krakowa nr 591/2024 wprowadzono „Szczegółowe zasady ochrony drzew w inwestycjach na terenie GMK”, które określają standardy ochrony zieleni w procesach inwestycyjnych.
Będziemy realizować postulaty wynikające z priorytetowego celu dążenia do suwerenności żywieniowej poprzez realne działania, tj. zabezpieczenie odpowiedniej infrastruktury pod sklepy, bazary i hale targowe oraz wyznaczenie przestrzeni do handlu bezpośredniego.
Stopień realizacji zadania: 3/5
Kontynuacja realizacji zapisów Paktu Mediolańskiego oraz prac nad aktualizacją Strategii Rozwoju Krakowa 2030, gdzie postulat włączenia suwerenności żywnościowej zostanie uwzględniony. Jedno z miejskich targowisk – Unitarg – znajdujące sie na podobszarze rewitalizacji „Grzegórzki-Wesoła” nawiązało współpracę z Uniwersytetem Jagiellońskim i realizuje program, którego celem jest pokazanie na mapie punktów na targowisku gdzie można zaopatrzyć się w owoce, warzywa, nabiał, wędliny, przetwory, pieczywo, kwiaty oraz produkty regionalne i inne. W celu zwiększania dostępności do zdrowej i świeżej żywności, na terenie Parku im. Walerego Eljasza-Radzikowskiego odbyło się pierwsze „pop-upowe” targowisko. Kolejne wydarzenie w tym samym miejscu planowane jest pod koniec września.