Na scenach krakowskich teatrów w 2025 roku odbyło się ogółem co najmniej 90 premier, w tym 62 premiery na scenach teatrów publicznych (18 w instytucjach narodowych i regionalnych oraz 44 w teatrach miejskich). A premiery te były niezwykłe! Bardzo różne, odwołujące się do odmiennych estetyk i form teatralnych, niejednokrotne będące efektem indywidualnych autorskich poszukiwań, pozostawiające widzowi przestrzeń do twórczych refleksji. Oglądaliśmy zarówno spektakle dramatyczne jak i muzyczne. Przypomnijmy… Aż trzy świetne premiery powstały na scenie Teatru Ludowego, w tym znakomita „Uroczystość” w reżyserii Małgorzaty Bogajewskiej, muzyczna historia „Folwarku zwierzęcego” wg George’a Orwella w reżyserii Wojciecha Kościelniaka (oba na dużej scenie w Nowej Hucie) oraz „Pogo” w reżyserii Małgorzaty Bogajewskiej na Scenie Pod Ratuszem. W Teatrze Łaźnia Nowa mogliśmy uczestniczyć w „Procesie Eligiusza Niewiadomskiego” w reżyserii Bartosza Szydłowskiego, a także zobaczyć odczytane na nowo „Czerwone i czarne” wg Stendhala, także w reżyserii Bartosza Szydłowskiego czy „Skórę po dziadku” wg tekstu i w reżyserii Mateusza Pakuły.

Warto zauważyć, że – po sukcesie „1989” Katarzyny Szyngiery – na krakowskich scenach w 2025 roku powstały aż trzy świetne musicale, oprócz wspomnianego już „Folwarku zwierzęcego” w Teatrze Ludowym, „SIX” w reżyserii Katarzyny Chlebny w Krakowskim Teatrze Variete i „Proces. Spektakl muzyczny” wg Fraza Kafki w reżyserii Jakuba Szydłowskiego w Teatrze Bagatela. Obejrzyjcie koniecznie!

Wśród premier na scenach Teatru im. Juliusza Słowackiego warto zauważyć „Wegetariankę” w reżyserii Pawła Miśkiewicza wg powieści koreańskiej noblistki Han Kang, ale też „Australię” w reżyserii Tadeusza Pyrczaka w Domu Machin, „Magiczną ranę” wg Doroty Masłowskiej w reżyserii Pawła Świątka, „Pokój” w reżyserii Roberta Talarczyka i Szczepana Twardocha, czy „Polish Horror Story” w reżyserii Marcina Libera (wszystkie na Scenie MOS).

Dwa spektakle na krakowskich scenach zrealizował w 2025 roku Michał Borczuch – „Ulisses” wg Jamesa Joyce’a na Dużej Scenie w Teatrze im. J. Słowackiego oraz „Piramida zwierząt” w Narodowym Starym Teatrze im. Heleny Modrzejewskiej. Żaden z nich nie przeszedł bez echa! Wiele emocji przyniosły także inne przedstawienia powstałe na scenach Narodowego Starego Teatru im. Heleny Modrzejewskiej. Nie tylko „Zamach na Narodowy Stary Teatr. Narodziny Narodu” w reżyserii Jakuba Skrzywanka, „Seks, hajs i głód. Kronika rodzinna według Emila Zoli” w reżyserii Luka Percevala ale też „Straszny dwór” w reżyserii Anny Obszańskiej, wreszcie „Sceny z życia małżeńskiego” wg Ingmara Bergmana w reżyserii Katarzyny Minkowskiej.

Teatr KTO przypomniał nam historię włączenia Podgórza do Krakowa w autorskim spektaklu Pawła Szumca „Sen o Podgórzu”. Znakomity pokaz konwencji komedii dell’arte odbył się na scenie Krakowskiego Teatru Scena STU („Sługa dwóch panów”, reż. Krzysztof Jasiński). Świetne, naprawdę świetne (!) przedstawienia dla młodej widowni powstały na scenie Teatru Groteska, w tym nawiązujący do tradycji teatru Zofii i Władysława Jaremów spektakl „Tarabumba! Ale Cyrk...” z tekstem Marty Guśniowskiej w reżyserii Magdaleny Miklasz-Turny, czy „Miś Tymoteusz” w reżyserii Wojtka Stachury.

Wiele ciekawych produkcji teatralnych powstało w 2025 roku także na scenach nieinstytucjonalnych – w Teatrze Barakah („Idioci. Spass!” w reżyserii Jakuba Zalasy; „Amoria” w reżyserii Klaudii Gębskiej; „Arizona” w reżyserii Michała Nowickiego; „Niebezpieczne związki” w reżyserii Grety Oto (Wiktor Stypa/Anita Szymańska), w Teatrze Nowym Proxima („Święty Rysiek ze Śląska”, scenariusz i reżyseria Piotr Sieklucki), na Scenie Supernova, w Teatrze Figur, w Krakowskim Teatrze Tańca, w STeN czy w Teatrze bez Rzędów. Niezwykłym miejscem wciąż przez wielu jeszcze nieodkrytym pozostaje „sztuka na wynos” (ul. Starowiślna 55/6) - teatr Anki Graczyk i Dariusza Starczewskiego, którego odwiedzenie gorąco polecamy! Cieszy nas także, że możemy w Krakowie oglądać coraz więcej rodzimych produkcji teatru tańca!

Każdy spektakl to wiele świetnych kreacji aktorskich, praca reżyserów, dramaturgów, choreografów, muzyków, scenografów, zespołów technicznych.

Kapituła Nagrody Teatralnej nie miała w tym roku łatwego zadania. Do tegorocznej, 15. edycji konkursu o Nagrodę Teatralną im. Stanisława Wyspiańskiego wpłynęła rekordowa liczba wniosków:

• 41 wniosków o przyznanie nagrody głównej (zespołowej lub indywidualnej),
• 11 wniosków w kategorii dedykowanej teatrom i produkcjom teatrów nieinstytucjonalnych (o nagrody indywidualne lub zbiorowe),
• 46 wniosków o przyznanie nagród specjalnych (indywidualnych lub zbiorowych).

Wnioski te dotyczyły 31. spektakli, które miały swoje premiery w 2025 roku na krakowskich scenach publicznych i niepublicznych.

Wybór laureatów w każdej z kategorii odbył się po wnikliwiej analizie wniosków, w trybie demokratycznego głosowania.

W postępowaniu dot. wyłonienia spośród 41 kandydatur Laureata Nagrody Głównej, na krótkiej liście konkursowej, znalazły się spektakle:

• „Uroczystość” w reżyserii Małgorzaty Bogajewskiej, Teatr Ludowy,
• „Sceny z życia małżeńskiego” w reżyserii Katarzyny Minkowskiej, Narodowy Stary Teatr im. Heleny Modrzejewskiej w Krakowie,
• „SIX” musical w reżyserii Katarzyny Chlebny, Krakowski Teatr VARIETE,
• „Proces. Spektakl muzyczny” wg Fraza Kafki w reżyserii Jakuba Szydłowskiego, Teatr Bagatela im. Tadeusza Boya-Żeleńskiego w Krakowie,
• „Folwark zwierzęcy” w reżyserii Wojciecha Kościelniaka, Teatr Ludowego,
• „Seks, hajs i głód. Kronika rodzinna według Emila Zoli” w reżyserii Luka Percevala, Narodowy Stary Teatr im. Heleny Modrzejewskiej.

Członkowie powołanej Zarządzeniem Nr 400/2025 Prezydenta Miasta Krakowa z dnia 19 lutego 2025 r. Kapituły Nagrody Teatralnej im. Stanisława Wyspiańskiego zarekomendowali Prezydentowi Miasta Krakowa uhonorowanie nagrodami wymienionych niżej zespołów i osób. Pan Prezydent zaakceptował werdykt Kapituły. Poniżej przedstawiamy laureatów konkursu.

LAUREACI 15. edycji KONKURSU (2026)

1. NAGRODĘ GŁÓWNĄ w wysokości 50.000 zł brutto otrzymał:
   1. Zespół aktorski spektaklu „Sceny z życia małżeńskiego” w reżyserii Katarzyny Minkowskiej powstałego na scenie Narodowego Starego Teatru im. Heleny Modrzejewskiej w Krakowie, w składzie: Natalia Kaja Chmielewska, Anna Radwan, Magda Grąziowska, Ewa Kaim, Michał Majnicz, Juliusz Chrząstowski, Szymon Czacki, Łukasz Szczepanowski (8 osób). Nagroda zostanie podzielona równo pomiędzy ośmiu członków zespołu.
2. NAGRODĘ dedykowaną TEATROM NIEINSTYTUCJONALNYM w wysokości 10.000 zł brutto otrzymała:
   1. Monika Kufel, aktorka i współtwórczyni Teatru Barakah, za kreacje artystyczne w czterech prapremierach Teatru BARAKAH w 2025 roku, za stworzenie wyjątkowych scenografii i kostiumów do tychże spektakli oraz za całokształt działalności artystycznej.
3. NAGRODĄ SPECJALNĄ UHONOROWANO:
   1. Martynę Krzysztofik - nagroda w wysokości 10.000 zł brutto za rolę Molly w spektaklu „ULISSES” Jamesa Joyce’a w reżyserii Michała Borczucha.
4. Przyznano także dwie równorzędne NAGRODY SPECJALNE w wysokości po 7.500 zł brutto:
   1. Marta Wołowiec za spektakl „Bezdroże.wilderness”, 
   2. Michał Borczuch za realizację w 2025 roku dwóch spektakli na scenach krakowskich: „ULISSES” w Teatrze im. J. Słowackiego i „Piramida zwierząt” w Narodowym Starym Teatrze im. Heleny Modrzejewskiej.